Jeden testament czy kilka: majątek w różnych krajach

Właściciele nieruchomości w dwóch lub trzech krajach często pytają: czy wystarczy jeden testament, czy każdy kraj potrzebuje własnego? Nie ma jednej odpowiedzi. Zależy to od miejsca zamieszkania, położenia majątku i tego, czy dane kraje uznają testament zagraniczny. Artykuł wskazuje główne ryzyka i pytania do prawnika. To informacja ogólna, a nie porada prawna.

Zacznij od prawa właściwego dla spadku

W większości UE rozporządzenie 650/2012 wskazuje jedno prawo dla całego spadku: domyślnie prawo zwykłego pobytu albo prawo obywatelstwa, jeśli wybrano je w testamencie (zob. spadek po nieruchomości za granicą według rozporządzenia spadkowego UE). Dania i Irlandia nie uczestniczą w rozporządzeniu. Dzięki temu jeden testament w skali UE jest bardziej realny, ale lokalne formalności pozostają, a kraje spoza UE nie są rozporządzeniem związane.

Jeden testament czy osobne lokalne

Jeden testament na wszystko jest prosty i unika sprzeczności, ale testament zagraniczny może wymagać tłumaczenia, legalizacji i przyjęcia przez lokalny sąd lub rejestr. Osobne testamenty lokalne bywają szybciej uznane w miejscu położenia nieruchomości, ale niosą realne ryzyko: późniejszy testament może uchylić wcześniejszy w całości lub części, choć nikt tego nie chciał.

Typowe ryzyka:

• Sprzeczne testamenty. Nowy testament lokalny z ogólną klauzulą uchylającą może unieważnić Twój wcześniejszy testament zagraniczny dla majątku we wszystkich krajach. Każdy testament lokalny powinien jasno wskazywać, jakich składników dotyczy i że nie uchyla innych testamentów.
• Różne formy. Niektóre kraje uznają testament własnoręczny, inne wymagają notariusza lub świadków. Sprawdź formę w każdym kraju.
• Różne języki. Nieprecyzyjne tłumaczenie terminów prawnych zmienia sens. Korzystaj z tłumaczeń przysięgłych lub uwierzytelnionych i trzymaj oryginał razem z tłumaczeniem.
• Różni spadkobiercy lub udziały w różnych testamentach tej samej rodziny, co prowadzi do sporów.

Częste rozwiązanie to skoordynowany zestaw: prawnicy w poszczególnych krajach przygotowują testamenty razem, każdy tylko dla majątku w swoim kraju, z klauzulą zachowującą pozostałe. Czy to Ci odpowiada, zależy od krajów.

Rejestry testamentów

Wiele krajów prowadzi rejestry testamentów, dzięki którym spadkobiercy mogą znaleźć testament po śmierci. Państwa UE są połączone siecią rejestrów (zob. portal e-Sprawiedliwość), ale udział i zasady dostępu są różne, a rejestracja bywa dobrowolna. Powiedz przynajmniej jednej zaufanej osobie, gdzie leży każdy testament, i prowadź dla spadkobierców prostą listę majątku, rachunków i lokalnych prawników.

Zachowek

W wielu krajach prawa kontynentalnego bliscy krewni są chronieni rezerwą (zachowkiem), której testament nie może wyłączyć. Czy dotyczy ona danej nieruchomości, zależy od prawa właściwego dla spadku, a dla nieruchomości spoza UE od przepisów lokalnych. Nie zakładaj, że testamentem można zapisać mieszkanie w całości jednej osobie. Prawnik powinien sprawdzić zasady prawa właściwego i kraju położenia nieruchomości.

ZEA i opcja testamentu dla nie-muzułmanów w Dubaju

W ZEA przepisy spadkowe zależą od religii i od sądów emiratu. Bez ważnego testamentu spadek cudzoziemca niebędącego muzułmaninem może podlegać przepisom lokalnym, niezgodnym z Twoją wolą. Często stosowana droga dla nie-muzułmanów w Dubaju to rejestracja testamentu w rejestrze testamentów i spraw spadkowych sądów DIFC. Według doniesień prasowych rejestr przyjmuje testamenty w języku angielskim od nie-muzułmanów, rezydentów i nierezydentów, posiadających majątek w Dubaju, i wydaje postanowienie wykonalne przez sądy Dubaju. Szczegóły, takie jak minimalny wiek 21 lat, opłata ok. 10 000 AED i objęcie nieruchomości, rachunków bankowych i udziałów w spółkach, pochodzą z artykułów prasowych, a nie z aktualnego cennika rejestru, więc sprawdź stronę sądów DIFC. Dla nie-muzułmanów w ZEA istnieją też inne drogi (np. w Abu Zabi), a federalne przepisy o statusie osobistym nie-muzułmanów zmieniały się w ostatnich latach. Nie zweryfikowaliśmy wszystkich dróg, więc zapytaj prawnika w ZEA, która jest dla Ciebie właściwa. Oficjalna strona: sądy DIFC.

Tajlandia i Turcja

Tajlandia: cudzoziemcy mają ograniczenia w posiadaniu gruntów, a lokale w kondominiach podlegają limitowi własności zagranicznej. To, czy spadkobierca może posiadać składnik, zależy od przepisów tajskich, więc stanowisko powinien potwierdzić prawnik w Tajlandii. Testamenty tajskie mają szczególne wymogi formalne; nie sprawdzaliśmy ich szczegółowo.

Turcja: prawo tureckie przewiduje zachowek dla bliskich krewnych, a rejestr gruntów działa według lokalnej procedury. Zwykle potrzebne jest zaświadczenie o dziedziczeniu wydane przez sąd. Czy testament zagraniczny jest uznawany dla nieruchomości w Turcji, należy ustalić z lokalnym prawnikiem. W tym artykule również nie weryfikowaliśmy tego szczegółowo.

Praktyczna lista kontrolna

Zanim cokolwiek podpiszesz, sporządź listę całego majątku, rachunków i udziałów w spółkach w każdym kraju, wskaż, kto jest właścicielem i w jakiej formie, i przekaż listę prawnikom przygotowującym testamenty. Poproś każdego prawnika o pisemne wskazanie, które prawo rządzi testamentem i jakich składników dotyczy. Przeglądaj zestaw testamentów po przeprowadzce, ślubie, rozwodzie, narodzinach dziecka lub zakupie w nowym kraju, bo każde z tych zdarzeń może zmienić rezultat.

FAQ

Czy jeden testament na wszystkie kraje wystarczy? W UE czasem tak, ale często potrzebny jest testament lokalny lub przynajmniej lokalne kroki uznania. Zapytaj prawnika w każdym kraju.

Czy nowy testament może przypadkiem uchylić stary? Tak, jeśli zawiera ogólną klauzulę uchylającą. Zawsze ograniczaj każdy testament do konkretnych składników i napisz o tym.

Czy potrzebne są tłumaczenia uwierzytelnione? Często tak, gdy testament jest używany w innym kraju. Wymogi są różne, więc zapytaj lokalny rejestr lub notariusza, jakie tłumaczenie przyjmują.

Czy mogę zapisać mieszkanie komu chcę? Niekoniecznie. Zachowek bliskich krewnych może ograniczać swobodę testowania.

Czy testament DIFC obowiązuje poza Dubajem? Według doniesień obejmuje majątek w Dubaju. Nie używaj go dla majątku gdzie indziej bez porady.

A jeśli nieruchomość należy do spółki? Wtedy dziedziczy się udziały, a nie nieruchomość, i liczy się prawo spółek oraz umowa. Zob. też całkowity koszt posiadania za granicą.

Jak pomagamy

Jesteśmy trójjęzyczną platformą: wyszukujemy nieruchomości za granicą i koordynujemy niezależnych lokalnych prawników oraz doradców podatkowych. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani inwestycyjnej; przepisy się zmieniają, a każdy spadek jest inny, dlatego aktualne zasady zweryfikuj u wykwalifikowanego prawnika w każdym z zaangażowanych krajów.