W Hiszpanii nielegalna rozbudowa może się przedawnić, ale czas nie czyni jej legalną, a okres zależy od regionu. Jakie zapisy porównać, co pokazuje nota simple i jak zabezpieczyć cenę.
W Hiszpanii nielegalna rozbudowa może się przedawnić pod względem sankcji, ale czas nie czyni jej legalną, a okres zależy od regionu. To najczęściej niezrozumiany punkt wśród zagranicznych kupujących: „stoi tam od lat” nie jest wyrokiem. Liczy się to, co mówią rejestry, co gmina ma w aktach i czy prace w ogóle podlegają przedawnieniu. To informacja ogólna, a nie porada prawna: prawnik znający wspólnotę autonomiczną, w której leży nieruchomość, powinien potwierdzić każdy punkt.
Co w Hiszpanii uchodzi za nielegalne
- Rozbudowy i nadbudowy, zabudowane tarasy, poddasze lub piwnica zamienione na część mieszkalną oraz garaże i szopy przerobione na mieszkanie.
- Baseny, budynki gospodarcze i obiekty wiejskie wzniesione bez licencji lub ponad to, na co pozwalała licencja.
- Dom na gruncie rolnym lub chronionym, który nigdy nie został zalegalizowany.
- Rozbieżność między tym, co zarejestrowane, a tym, co istnieje: budynek jest w katastrze, ale nie ma go w księdze wieczystej, lub odwrotnie, albo powierzchnia różni się w obu zapisach.
Planowanie przestrzenne rozstrzyga każda wspólnota autonomiczna, więc zasady, nazwy dokumentów i terminy różnią się w kraju.
Przedawnienie to nie legalność
Źródła zgodnie podają, że czas, jaki administracja ma na ukaranie za nielegalną zabudowę, zależy od regionu. Znalezione zakresy to około 6 lat w Madrycie lub Andaluzji, 8 na Balearach i 10 w Kastylii i León dla poważnych naruszeń, a dla Wspólnoty Walenckiej jedno źródło podaje 4 lata według starszej ustawy i 15 według ustawy z 2014 roku. Te liczby są sprzeczne, więc nie opieraj się na żadnej z nich; zapytaj lokalnego prawnika, która dotyczy Twojej nieruchomości i daty zakończenia prac.
Trzy kwestie powtarzają się:
- Dobudówka lub późniejsza przeróbka to nowe naruszenie z własnym okresem, więc stary dom nie „oczyszcza” nowszej rozbudowy.
- Gdy okres sankcji minął, budynek nadal może nie uzyskać zwykłego zezwolenia, a uprawnienie administracji do przywrócenia legalności bywa traktowane odrębnie.
- Na gruntach szczególnie chronionych przedawnienia może w ogóle nie być; na tym oparła się sprawa z rejestru na Balearach.
Budynek, który przetrwał okres przedawnienia, może znaleźć się w stanie zwanym „fuera de ordenación”: istnieje, ale nie odpowiada obecnemu planowaniu, co może ograniczać prace i część form użytkowania. Zapytaj prawnika, jaki status ma nieruchomość.
O jakie dokumenty prosić i co każdy dowodzi
- Nota simple z rejestru nieruchomości. Pokazuje właściciela, hipoteki i inne obciążenia oraz zarejestrowany opis nieruchomości. Sprawdź, czy dom i wszystkie dobudówki w niej figurują. Nieruchomość zarejestrowana jako działka lub z mniejszą powierzchnią niż rzeczywista to sygnał ostrzegawczy.
- Certificación catastral i pokwitowanie podatku IBI z katastru. Podają powierzchnię i rok budowy. Rok w katastrze sprzed okresu przedawnienia może wskazywać, że prace są dostatecznie stare, ale to wskazówka, a nie dowód.
- Declaración de obra nueva, akt deklarujący budynek. Stary budynek można zarejestrować „z uwagi na wiek” na podstawie art. 28.4 Królewskiego dekretu ustawodawczego 7/2015, a rejestratorzy zwykle proszą o zaświadczenie katastralne, a czasem o zaświadczenie technika o wieku. Gdy grunt ma status ochronny, rejestracja może się nie udać.
- Licencia de primera ocupación lub cédula de habitabilidad. Nazwy i wymagania są regionalne; zapytaj w gminie i prawnika, który z nich istnieje dla tej nieruchomości.
- Informe lub certificado urbanístico z urzędu miasta. Określa status planistyczny działki i to, czy toczą się otwarte postępowania dyscyplinarne.
- Certificado de eficiencia energética, wymagany przy sprzedaży. Opisuje budynek według pomiarów i może ujawnić inną powierzchnię, ale legalności nie dowodzi.
- W przypadku mieszkania statut i protokoły wspólnoty, bo zabudowany taras lub zmiana użytkowania mogą je naruszać.
Nie znaleźliśmy wiarygodnych danych o tym, czy licencja pierwszego zasiedlenia jest potrzebna do rejestracji starego budynku, ani o tym, jak banki wyceniają prace nigdy niezadeklarowane, więc zapytaj o to bank i prawnika bezpośrednio.
Jak sprawdzić w praktyce
1. Przeczytaj notę simple i zapis katastru obok rzeczywistej nieruchomości, mierząc powierzchnię zabudowy. 2. Poproś w urzędzie miasta o zaświadczenie urbanistyczne, a przez prawnika o akta prac i otwarte postępowania. 3. Poproś architekta lub architekta technicznego o porównanie dokumentów licencji z budynkiem i ocenę, czy dodatkowe prace dałoby się zalegalizować. 4. Zapytaj prawnika, jaki okres przedawnienia i jaki reżim prawny obowiązują w tym regionie i dla tego rodzaju gruntu. 5. Potwierdź, że nie ma obciążeń, kar ani otwartych postępowań zapisanych przy nieruchomości.
Co może się stać i kto płaci
- Administracja może nakazać właścicielowi przywrócenie legalności, co może oznaczać rozbiórkę, gdy przedawnienia brak, a legalizacja jest niemożliwa.
- Kary i koszt legalizacji podążają za nieruchomością. Nie znaleźliśmy wiarygodnych kwot w żadnym z przypadków.
- Budynek poza rejestrem lub z pracami nigdy niezadeklarowanymi może być trudno obciążyć hipoteką lub odsprzedać.
- Kupujący, który przejmuje nieruchomość z problemem, zwykle sam musi się rozliczyć z administracją; czy i jak można dochodzić roszczeń od sprzedającego, zależy od umowy i okoliczności.
Co wpisać do umowy i jak zabezpieczyć cenę
- Uzależnij prywatną umowę kupna (contrato de arras) od zaświadczenia urbanistycznego oraz od zgodności rejestru i katastru, z prawem odstąpienia i odzyskania zadatku, jeśli się nie zgadzają.
- Wymagaj pisemnego oświadczenia sprzedającego o wszystkich wykonanych pracach i uzyskanych pozwoleniach oraz odrębnych gwarancji w akcie.
- Jeśli potrzebna i możliwa jest legalizacja lub rejestracja prac, uzgodnij obniżkę ceny lub zatrzymanie kwoty u Twojego prawnika do jej zakończenia.
- Korzystaj z niezależnego prawnika, a nie polecanego przez agenta lub dewelopera; zobacz dlaczego prawnik polecony przez agenta to konflikt interesów.
Sygnały ostrzegawcze
- „Jest przedawnione, więc problemu nie ma”, bez dokumentu od technika lub z rejestru.
- Kataster lub nota simple pokazują mniejszą powierzchnię albo w ogóle nie pokazują domu.
- Nowy basen, dobudówka lub taras bez pasującej licencji.
- Sprzedający naciska na zaniżoną cenę w akcie lub lekceważy kontrolę.
- Grunt rolny z domem i bez wyjaśnionego statusu prawnego.
Lista kontrolna przed podpisaniem
- Nota simple i kataster porównane z zmierzonym budynkiem.
- Zaświadczenie urbanistyczne i akta prac z urzędu miasta.
- Okres przedawnienia i status prawny potwierdzone przez lokalnego prawnika.
- Opinia technika o dodatkowych pracach.
- Brak obciążeń, kar i otwartych postępowań.
- W przypadku mieszkania sprawdzony statut wspólnoty.
- Warunki umowy, gwarancja i zatrzymanie części ceny uzgodnione na piśmie.
Jak pomagamy
Pomagamy ułożyć listę dokumentów, łączymy z niezależnymi prawnikami i specjalistami technicznymi w odpowiednim regionie oraz układamy zakup wokół tego, co pokaże kontrola. Szerzej temat omawiają nasze materiały: nielegalna zabudowa i brak pozwoleń przy zakupie za granicą, lista kontrolna rynku wtórnego w Hiszpanii, nowe czy z rynku wtórnego w Hiszpanii, numery podatkowe dla zagranicznych kupujących oraz strona Hiszpanii. Tylko informacja ogólna, nie porada prawna; każdy punkt potwierdź u prawnika z uprawnieniami w Hiszpanii.